Niniejsza strona powstała w ramach projektu pt. "Koronkowy Wyszehrad" realizowanego przez
Gminny Ośrodek Kultury, Promocji, Informacji Turystycznej i Biblioteka Publiczna w Istebnej
w ramach Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego w latach 2014 - 2015.

Pomysłodawcą, realizatorem i kordynatorem projektu była mgr Lucyna Ligocka - Kohut.

Historia powstania

Największa Koronka Koniakowska Świata powstała w 2013 r. Inicjatorem i pomysłodawcą powstania największej serwety i wpisania jej do Księgi Rekordów Guinessa była Lucyna Ligocka – Kohut z Gminnego Ośrodka Kultury w Istebnej, która pozyskała środki z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację tego pomysłu. Z pomocą Zuzanny Gwarek z Muzeum koronki koniakowskiej/Izby Pamięci Marii Gwarek, znalazła odpowiedni zespół mianowicie: Martę Haratyk z jej trzema córkami Renatą Krasowską, Danutą Krasowską, Mariolą Legierską i ich przyjaciółką Urszulą Rybką. Koronka miała być okrągła na 5 metrów średnicy. 

Projektem koronki zajęła się Marta Haratyk, która wymyśliła wszystkie elementy, kompozycję i wykończenie całości. Wykonanie serwety zajęło paniom 5 miesięcy (od kwietnia do sierpnia 2013 r.), heklowały tzn. szydełkowały ją w domu pani Marty w malutkim pokoju, co stanowiło dodatkowe utrudnienie, gdyż nie mogły rozłożyć jej w całości. Serweta została wykonana z  tureckiej bawełnianej nici  tzw. kordonku w kolorze kremowym, w rozmiarze 50. Zużyto ponad 50 km nici, a koronka waży 5 kilogramów. Największa Koronka Koniakowska Świata ma 5 metrów średnicy. 

Po skończeniu prac w sierpniu, dwa tygodnie przed Dniami Koronki Koniakowskiej 2013, podczas których miało nastąpić oficjalne jej odsłonięcie, serwetę przeniesiono do budynku strażnicy w Koniakowie Centrum. Tam wpierw została wyprasowana, a potem  przyszyta do czarnej agrowłókniny, która stanowi dla niej tło. 

18 sierpnia 2013 r. podczas Dni Koronki Koniakowskiej została po raz pierwszy zaprezentowana szerokiej publiczności oraz wpisana do Księgi Rekordów Guinessa. Koronka jest własnością Gminnego Ośrodka Kultury w Istebnej, gdzie na co dzień można ją oglądać.

więcej

Marta Haratyk

Marta Haratyk z domu Juroszek ur. 7 marca 1944 r. zamieszkała w Koniakowie to bezwątpienia w chwili obecnej jedna z najbardziej doświadczonych koniakowskich koronczarek. Heklowanie rozpoczęła w wieku 10 lat, nauczyła ją trzy lata starsza kuzynka Zuzanna Legierksa i koleżanka Teresa Bujok. Nauka heklowania była dla nich zabawą, dopiero później stała się sposobem na życie i prawdziwą twórczością. W wieku 36 lat wstąpiła do ArW Spółdzielni Rękodzieła Ludowego i Artystycznego. Brała udział w wielu konkursach, wystawach, kiermaszach twórczości ludowej oraz festiwalach prezentując swoje serwety, bieżniki, sukienki i kołnierze.
 więcej

Danuta Krasowska

Danuta Krasowska z domu Haratyk ur. 23.04. 1964 r. zamieszkała w Koniakowie, z zawodu pielęgniarka, jedna z pięciu autorek koronkowego giganta. Heklowanie rozpoczęła w wieku 8 lat, nauczyła ją mama. W młodości heklowała na zarobek, często całe wakacje spędzając czas z szydełkiem w ręku, by zarobić na swoje wydatki i odciążyć rodziców. Później był czas kiedy nie miała ochoty szydełkować, ale teraz znów sprawia jej to ogromną przyjemność. Często po pracy hekluje prezenty dla znajomych i rodziny. W latach 80-tych brała udział w konkursie i wystawie organizowanej przez Stowarzyszenie Twórców Ludowych w Lublinie. Co roku we wrześniu uczestniczy w Wystawie Sztuki Ludowej odbywającej się w ramach Dożynek Ogólnopolskich w Częstochowie.
 więcej

Renata Krasowska

Renata Krasowska z domu Haratyk ur. 27.10. 1966 r. zamieszkała w Koniakowie, córka Marty Haratyk, jedna z pięciu autorek koronkowego giganta. Heklowanie rozpoczęła w wieku 7 lat, nauczyła ją mama. Od początku sprawiało jej to ogromną przyjemność, a dodatkowym atutem w młodości była możliwość zarobienia sobie na ubrania, czy przybory szkolne. Już w czwartej klasie heklowała paski dla księży. Prace zanosiła do Marii Gwarek, która od razu wypłacała pieniądze, więc bardzo ją to mobilizowało. W latach 80-tych brała udział w konkursie organizowanym przez ArW w Katowicach zajmując II miejsce za wykonaną sukienkę i bluzkę.  więcej

Mariola Legierska

Mariola Legierska z domu Haratyk ur. 28 czerwca 1968 r. zamieszkała w Koniakowie, z zawodu pielęgniarka, jedna z pięciu autorek koronkowego giganta. Heklowanie rozpoczęła w wieku 10 lat, nauczyła ją mama. Zachętą do tego, by się nauczyć była możliwość zarobienia sobie na dodatkowe przyjemności. Teraz miejętność tę traktuje jako hobby i relaks, hekluje tylko dla siebie.
Jej najcenniejszym osiągnięciem twórczym jest wykonanie Największej Koronki Koniakowskiej Świata, serwety o średnicy 5 metrów, która 18 sierpnia 2013 r. została wpisana do Księgi Rekordów Guinessa.
 więcej

Urszula Rybka

Urszula Rybka z domu Gwarek ur. 06.10. 1958 r. zamieszkała w Koniakowie, wnuczka słynnej koronczarki Marii Gwarek. Jej babcia żyła w latach 1896 – 1962 r. i była twórczynią ludową oraz działaczką społeczną. Jej twórczość w zakresie i na rzecz koronczarstwa doprowadziły do zaliczenia koronek koniakowskich do najbardziej cenionych wytworów rękodzieła artystycznego w Polsce, a - Koniaków do czołowych ośrodków polskiej twórczości ludowej. Urszula kultywuje tradycję oraz dba o to, by pamięć o wybitnej członkini rodu nigdy nie zaginęła. Razem z mamą Zuzanną Gwarek prowadzi Izbę Pamięci Marii Gwarek, gdzie przyjrzeć się można najstarszym misternym wzorom i współczesnym wyrobom.
 więcej

Lucyna Ligocka- Kohut

Z wykształcenia magister etnologii i antropologii. Z zamiłowania: menadżerka i propagatorka kultury ludowej. Od kilku lat w sposób szczególny zajmuje się promocją koronki koniakowskiej w kraju i na świecie.
Na co dzień pracuje w Gminnym Ośrodku Kultury w Istebnej, gdzie ma stałą styczność ze środowiskiem koronczarek . Dość szybko zauważyła, że koronkowe wyroby są często niedoceniane a koronka koniakowska nie jest dostatecznie rozpoznawalna w świecie. Po wpisaniu w wyszukiwarce „koronka koniakowska” pojawiały się jedynie odsyłacze ... do stron z bielizną. Lucyna postawiła sobie za cel zmianę tego stanu rzeczy.
 więcej

Wzory

Rekordowa serweta składa się z 20 rzędów. Każdy rząd z kolei do 1,6 m składa się z 24 kwiatów, a powyżej - do 5 m z 48 kwiatów, co daje 673 kwiaty, a każdy z nich dodatkowo obrobiony kolejnymi motywami, daje łączną ich liczbę ok. 8000.

Kralka

<span>Kralka</span>
daisy

Deska o podwójnie zakończonych płatkach (młynek)

Deska o podwójnie zakończonych płatkach (młynek)
little mill with double finishes

Jagodnik

Jagodnik
blueberry 3 leaves

Herb papieski

Herb papieski
the papal coat of arms

Oczko

Oczko
little eyes

Gwiazdka sześciolistkowa

Gwiazdka sześciolistkowa
six leaves pointed star

Pawie oczko

Pawie oczko
an eye of a peacock’s tail (100 years old motif)

Gwiazdka o pięciu ramionach (dzwonek)

Gwiazdka o pięciu ramionach (dzwonek)
star with 5/6 tips

Zajęcze uszy

Zajęcze uszy
Zajęcze uszy

Grajcarek wysoki lub gynsiorek wysoki

Grajcarek wysoki lub gynsiorek wysoki
24 small daisy patterns

Sieptosek

Sieptosek
Sieptosek

Godzinka

Godzinka
clock pattern

Słońce

Słońce
Sun

Czereśnie na liściach

Czereśnie na liściach
sweet cherries on leaves

Winogrono na liściach

Winogrono na liściach
grapes on leaves

Orzeszek z kwiatuszkiem

Orzeszek z kwiatuszkiem
peanuts with flower (blooming peanut or almond)

Gwiazdka sześcioramienna

Gwiazdka sześcioramienna
six leaves pointed star

Żeberko

Żeberko
little ribs

Żeberko z grubego warkocza na listku

Żeberko z grubego warkocza na listku
‘thick plait little ribs on a leaf’

Deska o podwójnie zakończonych płatkach (młynek)

Deska o podwójnie zakończonych płatkach (młynek)
little mill with double finishes

Grajcarek

Grajcarek
24 small daisy patterns

Jagodnik

Jagodnik
blueberry 3 leaves

Pięciornik

Pięciornik
potentilla

Gwiazdka o pięciu ramionach (dzwonek)

Gwiazdka o pięciu ramionach (dzwonek)
star with six tips (bell)

Chłopek

Chłopek
little men

Serduszko

Serduszko
hearts

Czereśnie na liściach

Czereśnie na liściach
sweet cherries on leaves

Słonecznik

Słonecznik
sunflower with 24 petals
 

 

 
więcej

W centralny punkcie naszej serwety, czyli w środku znajduje się:
1) słonecznik, 2) grajcarki lub gynsiorki, 3) serduszka, 4) pięciornik, 5) chłopki, 6) żeberka, 7) żeberka z grubego warkoczka na listku, 8) jagodniki (3 listki), 9) dzwonek, 10) czereśnie na liściach, 11) młynek lub deska o podwójnie zakończonych płatkach.

Do 1,60 serweta składa się z rzędów o 24 motywach, natomiast powyżej do 5-tego metra z 48-miu tzw. kwiatów.

Kolejnymi motywami są:
12) oczka, 13) 48 gwiazdka z 5/6-cioma ramionami, 14) herb papieski, 15) pawie oczko lub strupek z obłączkami (100-letni kwiatek), 16) kralka, 17) orzeszeszki z kwiatuszkiem lub migdał, 18) winogrono na liściach, 19) gwiazdka sześciolistkowa lub listki ze szczytkami tzn. duży kwiat spięty 6-cioma listkami z 10-cioma szczytkami, między tymi kwiatam pojawia się motyw zwany łepek zająca z uszami, 20) Ostatni rząd składa się z 48 serwetek wypełnionych obróbką z trójkątów składających się z tzw. godzinek; w środku jest słońce – serca i gynsiorek/grajcar wysoki.

W sumie jest 20 rzędów dających 673 kwiaty spięte obróbką co daje ok. 8 tysięcy motywów.

Koronkowy Wyszehrad II

„Koronkowy Wyszehrad II” („Lacy Visegrad II”)

Gminny Ośrodek Kultury, Promocji, Informacji Turystycznej i Biblioteka Publiczna w Istebnej otrzymał dofinansowanie z Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego na realizację drugiej edycji projektu "Koronkowy Wyszehrad II" ("Lacy Visegrad II") w wysokości 14 000 euro.

Celem projektu jest przede wszystkim pogłębienie wiedzy na temat tradycji, kultury i sztuki ludowej jaką jest koronka koniakowska oraz jej promocja.

Projekt zakłada popularyzację koronki koniakowskiej poprzez udział w różnego rodzaju spotkaniach, targach i festiwalach w Czechach, na Węgrzech i w Polsce, organizację Dni Koronki Koniakowskiej 2016, Wystawę Twórczości Ludowej w Gminnym Ośrodku Kultury w Istebnej, warsztaty koronki koniakowskiej w Szkole Podstawowej nr 2 w Koniakowie, tłumaczenie strony internetowej www.koronkakoniakowska.pl na język angielski i niemiecki.

Dzięki dofinansowaniu podczas Dni Koronki powstanie koronkowy mural na ścianie budynku piekarni (od strony parkingu) w centrum Koniakowa, który wykona artystka NESPOON. Polka, która jest znana w kraju i za granicą z różnego rodzaju koronkowych instalacji, murali, mozaik. Była zaproszona w ostatnim czasie do Włoch, Portugalii, Australii, a w sierpniu od 10 do 14 będzie pracowała w Koniakowie.

Realizacja projektu odbędzie się od sierpnia 2016 r. do lipca 2017 r.

Kalendarz wydarzeń w ramach projektu:
  • Wystawa Największej Koronki Koniakowskiej i Twórczości Ludowej w Gminnym Ośrodku Kultury w Istebnej od 01.08. 2016 - 01.08. 2017
  • Dni Koronki Koniakowskiej 2016 w Koniakowie 13.08. - 15.08. 2016
  • Warsztaty koronki koniakowskiej w Szkole Podstawowej nr 2 w Koniakowie od 06.09.2015 - 23.06.2017
  • Tłumaczenie strony internetowej www.koronkakoniakowska.pl na jezyk niemiecki i angielski od 05.09.2016 – 23.06.2017
  • Międzynarodowy Festiwal Koronki Klockowej w Bobowej od 06.10. – 09.10. 2016
  • Międzynarodowa Konferencja Koronek w Kozardzie na Węgrzech od 01.06. – 04.06. 2017
  • Targi Sztuki Ludowej w Kazimierzu Dolnym od 23.06. – 25.06.2017
  • Międzynarodowe Spotkania Koronczarek w Vamberku w Czechach od 29.06 – 02.07.2017

Projekt realizowany będzie wspólnie z partnerami z trzech krajów Grupy Wyszehradzkiej mianowicie z Czechami, Słowakami i Węgrami.

Partnerzy projektu:

 

O projekcie

Kalendarz wydarzeń w ramach projektu:

Warsztaty koronki koniakowskiej w Gminnym Ośrodku Kultury w Istebnej
(03.09.2014 - 29.07.2015 )

Wystawa Koniakowskie koronki Marioli Wojtas w Gminnym Ośrodku Kultury w Istebnej
(04.12. 2014 - 31.03.2015)

Założenie strony internetowej 
(05.01. – 31.08. 2015)

Wystawa Największej Koronki Koniakowskiej Świata w Muzeum Etnograficznym w Warszawie
(27.03. - 30.03.2015)

Wystawa Największej Koronki Koniakowskiej Świata w ULUV w Bratysławie (19.05 - 22.05.2015)

Wystawa Największej Koronki Koniakowskiej Świata w Pradze
(11.06. - 14.06.2015)

Wystawa Twórczości Ludowej w Gminnym Ośrodku Kultury w Istebnej
(18.06. - 31.08. 2015)

Wystawa Największej Koronki Koniakowskiej Świata w Budapeszcie
(23.06. - 26.06. 2015)

Dni Koronki Koniakowskiej w Koniakowie
(15.08. - 16.08. 2015)

Projekt finansowany przez:

Partnerzy projeku:
Centrum Twórczości Ludowej w Bratysławie
Polski Samorząd Narodowościowy w Ujpeszcie / Budapeszt
Marie Swaczynowa z Pragi

Celem projektu jest przede wszystkim pogłębienie wiedzy na temat tradycji, kultury i sztuki ludowej jaką jest koronka koniakowska oraz jej promocja. 

Koronka koniakowska to technika ręcznego szydełkowania, która zrodziła się w Koniakowie położonym w Gminie Istebna w Beskidzie Śląskim na południu Polski. Chcemy pokazać, że nasza koronka jest nie tylko potrzebna, ale i nadal zachwyca i inspiruje. W 2013 r. powstała Największa Koronka Koniakowska Świata, która została wpisana do Księgi Rekordów Guinessa. Ma 5 metrów średnicy i jest unikatowym dziełem pozwalającym nam w zachwycający sposób prezentować nasze rękodzieło. 

WIĘCEJ

Rekord Guinessa

Rekord polegał na wykonaniu największej koronki koniakowskiej świata. Realizacja została wykonana w ramach projektu finansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego realizowanego przez Gminny Ośrodek Kultury w Istebnej.  

Specyfika tego rodzaju szydełkowania polega na tym, iż każdy motyw serwety zwanej również koronki wykonywany jest oddzielnie. Koronczarki musiały obliczyć i wyobrazić sobie już na początku swojej Pracy, jakiej wielkości będą kolejne elementy, by spięte w całość pasowały i stworzyły równą kompozycję w kształcie koła. W przypadku rekordu układ i rodzaj elementów został zaprojektowany przez Martę Haratyk. Każda z pięciu pań najpierw uszydełkowała oddzielnie poszczególne motywy w ilości potrzebnej według obliczeń i kolejno zostały odpowiednio połączone, by tworzyły całość koronki (serwety).

Rekord był dokumentowany fotografiami, przedstawiającymi coraz to większą serwetę.

Celem pobicia rekordu była przede wszystkim popularyzacja dziedziny rękodzieła ludowego, jaką jest koronka koniakowska. Nobilitacja tej niezwykłej twórczości ludowej, pokazanie mistrzyń szydełka i tajników ich warsztatu, a także upowszechnienie informacji na jej temat. Rekord przyczyni się do ochrony, kultywowania i promocji kultury beskidzkiej Trójwsi to znaczy Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa.

WIĘCEJ

Kontakt

Gminny Ośrodek Kultury, Promocji, Informacji Turystycznej i Biblioteka Publiczna w Istebnej

43-470 Istebna 68

Kordynator projektu:
Lucyna Ligocka - Kohut

ligockakohut@gmail.com
tel.: 33 855 62 08